Đối tượng không được bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

1. Hình dáng bên ngoài của sản phẩm do đặc tính kỹ thuật bắt buộc phải có

• Đây là những hình dáng mà sự tồn tại của nó là hệ quả tất yếu của chức năng kỹ thuật, không phải từ sự sáng tạo về mặt thẩm mỹ.
• Ví dụ: rãnh vít xoắn của con ốc vít, cánh quạt phải nghiêng một góc cố định để tạo lực gió…
• Nếu những hình dáng này được bảo hộ, sẽ dẫn tới hệ quả bất hợp lý:
  • Hạn chế sự sáng tạo (vì mọi sản phẩm cùng chức năng kỹ thuật bắt buộc phải có hình dáng đó);
  • Cản trở các chủ thể khác áp dụng giải pháp kỹ thuật tương tự;
  • Không đáp ứng điều kiện “tính sáng tạo” theo luật.

Vì vậy, hình dáng mang tính kỹ thuật bắt buộc không được bảo hộ là kiểu dáng công nghiệp.

Hình dáng xoắn ốc của bu lông không được bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

2. Hình dáng bên ngoài của công trình xây dựng dân dụng hoặc công nghiệp

• Các công trình xây dựng (nhà ở, cầu đường, nhà máy…) không được coi là sản phẩm công nghiệp sản xuất hàng loạt, do đó không phù hợp với tiêu chí của kiểu dáng công nghiệp.
• Quyền sở hữu trí tuệ đối với công trình được bảo hộ dưới dạng bản vẽ thiết kế kiến trúc hoặc tác phẩm mỹ thuật ứng dụng, thay vì kiểu dáng công nghiệp.
• Mặt khác, hình dáng bên ngoài của công trình thường xuất phát từ đặc tính kỹ thuật hoặc công năng sử dụng, không phải yếu tố tạo dáng nhằm mục đích thẩm mỹ để phân biệt sản phẩm trên thị trường.

Do đó, hình dáng bên ngoài của công trình xây dựng không được bảo hộ dưới danh nghĩa kiểu dáng công nghiệp.

Hình dáng nhà ở không được bảo hộ dưới dạng kiểu dáng công nghiệp

3. Hình dáng của sản phẩm không nhìn thấy được trong quá trình sử dụng

• Một trong những chức năng quan trọng của kiểu dáng công nghiệp là tính thẩm mỹ bên ngoài, giúp thu hút sự chú ý của người tiêu dùng và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm.
• Những chi tiết chỉ nằm bên trong sản phẩm, không thể quan sát được khi sử dụng bình thường, sẽ không đáp ứng tiêu chí “bên ngoài sản phẩm”.
• Ví dụ:
  • Hình dáng của động cơ bên trong máy móc;
  • Hình dạng linh kiện điện tử nằm bên trong thiết bị;
  • Các chi tiết chỉ có thể nhìn thấy khi tháo rời sản phẩm.

Các đối tượng này, dù có tính mới và sáng tạo, vẫn không được bảo hộ là kiểu dáng công nghiệp.

Động cơ ô tô không thể hiện ra bên ngoài trong quá trình sử dụng, vì thế không được bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Kết luận

Theo quy định pháp luật Việt Nam, kiểu dáng công nghiệp chỉ bảo hộ hình dáng bên ngoài mang tính thẩm mỹ, có thể quan sát và áp dụng để sản xuất hàng loạt sản phẩm. Những đối tượng mang tính kỹ thuật bắt buộc, hình dáng công trình xây dựng hoặc chi tiết không quan sát được khi sử dụng sản phẩm đều không thuộc phạm vi bảo hộ.

Việc hiểu rõ các đối tượng không được bảo hộ giúp doanh nghiệp:

• Tránh lãng phí thời gian và chi phí khi nộp đơn không phù hợp;
• Xây dựng chiến lược sở hữu trí tuệ đúng hướng, tập trung vào những sáng tạo có khả năng được bảo hộ và khai thác thương mại.

Quý khách hàng có nhu cầu tư vấn chi tiết về đăng ký và bảo hộ kiểu dáng công nghiệp, vui lòng liên hệ Công ty TNHH Tư vấn – Dịch thuật – Sở hữu trí tuệ Á Đông để được hỗ trợ chuyên nghiệp.